Takvim: Mevsime Göre Dikim Planı

Bahçede zamanlama, gübreden de topraktan da önce gelir. Doğru bitkiyi yanlış ayda ekerseniz hiçbir bakım bunu telafi etmez. Bu rehber, yıl boyunca hangi ayda ne yapacağınızı sade bir takvim mantığıyla anlatıyor.

Takvimi kurmadan önce bilmeniz gereken 3 şey

• Son don tarihi: Bulunduğunuz ilçede ilkbaharda donun bittiği yaklaşık tarih. Sıcak sever bitkilerin dışarı çıkma günü budur.
• İlk don tarihi: Sonbaharda donun başladığı tarih. Hasadın son sınırıdır.
• Günlük güneş süresi: Balkon ya da bahçe yönünüz kaç saat doğrudan ışık alıyor? 6 saatin altındaysa meyve veren bitkiler yerine yapraklılara yönelin.

Bu üç veriyi bir kâğıda yazın. Bahçe dikimi mevsimi kararlarınızın tamamı bunların üzerine kurulur.

Adım adım yıllık plan

1. Ocak – Şubat: Kâğıt üstünde planlayın. Alanı ölçün, ne kadar yer ayıracağınıza karar verin. Tohum listesi çıkarın. Toprak analizi ya da en azından el testi (nemli toprağı sıkın, dağılıyor mu yapışıyor mu) yapın. Kompost yığınını karıştırın.
2. Şubat sonu – Mart: İç mekânda fide başlatın. Domates, biber, patlıcan tohumlarını son don tarihinden 6-8 hafta önce ekin. Pencere önü çoğu zaman yetersizdir; fideler uzayıp incelirse ışık azdır.
3. Mart: Soğuğa dayanıklıları doğrudan ekin. Toprak işlenebilir hale gelir gelmez bezelye, turp, ıspanak, marul, roka, soğan ve sarımsak (kışlık ekilmediyse) toprağa gider. Bu türler 5-10 °C toprakta çimlenir.
4. Nisan: Geçiş ayı. Havuç, pancar, maydanoz, dereotu doğrudan ekilir. Fideleri sertleştirmeye başlayın: her gün birkaç saat dışarı çıkarıp süreyi artırın. Meyve ağaçlarının kış budaması bitmiş olmalı.
5. Mayıs: Sıcak sever bitkilerin ayı. Don riski geçince domates, biber, patlıcan, salatalık, kabak, fasulye ve fesleğen dikilir. Damlama hattını bu ayda kurun; yaz ortasında kurmak zordur.
6. Haziran: Bakım ve ardışık ekim. Domatesi askıya alın, koltuk sürgünlerini alın. Fasulye ve salatalığı 2-3 hafta arayla tekrar ekerek hasadı yayın. Malç serin; kök bölgesindeki nemi korur.
7. Temmuz: Hasat + sonbahar hazırlığı. Sabah erken sulayın. Erken biten yerlere (bezelye, marul sökülen alanlar) lahana, brokoli, karnabahar fidesi dikin. Bunlar serinlemeye kadar kök salmalı.
8. Ağustos: Kışlık yaprakların ekimi. Ispanak, pazı, turp, roka, tere doğrudan ekilir. Sıcak günlerde tohum yatağını gölgelendirin. Domates ve biberde gübrelemeyi azaltın, olgunlaşmaya bırakın.
9. Eylül – Ekim: Kapanış ve kışlık dikim. Sarımsak ve kışlık soğun dikimi ekimde yapılır. Lale, nergis gibi soğanlı süs bitkileri de bu aylarda toprağa girer. Hasadı biten yatakları boş bırakmayın; yeşil gübre ekin ya da kalın malç örtün.
10. Kasım – Aralık: Toprağı dinlendirin. Yaprakları kompostlayın. Saksıları temizleyip yerleştirin. Meyve ağaçlarında budama zamanı yapraklar döküldükten sonra başlar. Bir sonraki yılın planı için bu yıl ne tuttu, ne tutmadı yazın.

Mevsimlere göre hızlı karşılaştırma

Tohum mu, hazır fide mi?

• Tohum: Ucuz, çeşit seçeneği geniş. Ancak zaman ve ışık ister. Turp, fasulye, havuç, yapraklılar için ideal.
• Hazır fide: Pahalı ama takvimi 6-8 hafta öne alır. Domates, biber, patlıcan için ilk yıllarda daha güvenli.

Sık yapılan hatalar

• Don geçmeden acele etmek. Nisan güneşine aldanıp dikilen domates tek gecede gider. Termometreye değil takvime ve hava tahminine bakın.
• Her şeyi aynı gün ekmek. 20 marul aynı hafta olgunlaşır ve çoğu israf olur. 2 haftada bir azar azar ekin.
• Sonbaharı boş geçirmek. Ağustos-eylül ekimi, ilkbahar kadar verimli bir penceredir.
• Toprağı ıslakken işlemek.© 2026 Fide Hikayesi